«ایستگاه خیابان روزولت»؛ از کتابی مرجع درباره تسخیر لانه جاسوسی تا پر کردن خلأ رسانه‌ای و تبلیغاتی ایران در روایت حوادث انقلاب + متن تقریظ رهبر انقلاب

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» نوشته محمد محبوبی، روایتی مستند و جامع از تسخیر سفارت آمریکا در تهران (معروف به لانه جاسوسی) در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ شمسی است. این کتاب توسط مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی در زمستان ۱۴۰۲ منتشر شده و بر پایه اسناد تاریخی، شامل اسناد منتشرنشده سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا، نگاشته شده است.

عنوان کتاب اشاره به آدرس سفارت آمریکا در خیابان روزولت (نام سابق خیابان مفتح) دارد و به عنوان یک اثر روان، موجز و دقیق، تلاش می‌کند تا روایت ایرانی از این واقعه را در برابر تحریف‌های غربی قرار دهد. این کتاب نه تنها یک گزارش تاریخی است، بلکه با تمرکز بر اسناد دست اول، به عنوان یک مرجع کلیدی در مطالعات انقلاب اسلامی و روابط ایران-آمریکا شناخته می‌شود.  

معرفی نویسنده

نویسنده، محمد محبوبی، با تسلط بر زبان انگلیسی و دسترسی به منابع خارجی، اسناد را از فضای مجازی، دوستان روایت فتح، مؤسسه مطبوعاتی ایران، حوزه هنری و سازمان اسناد ملی جمع‌آوری کرده است. فرآیند نگارش کتاب با الهام از سخنرانی‌های رهبر انقلاب (آیت‌الله خامنه‌ای) در سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۸ آغاز شد، که بر لزوم مقابله با تحریف تاریخ و استفاده از اسناد لانه جاسوسی تأکید داشتند. کتاب با روحیه جهادی و بدون بروکراسی طولانی نوشته شده و بخشی از اسناد برای اولین بار در آن منتشر گردیده است.  

محتوای کتاب به صورت مستندگونه ساختاربندی شده و حوادث را در بستر زمانی خود توصیف می‌کند تا اعتبار روایت افزایش یابد. محتوای اصلی شامل موارد زیر است:زمینه تاریخی روابط ایران و آمریکا: بررسی اختلافات از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ (که آمریکا پس از تعطیلی سفارت انگلیس وارد شد) تا فعالیت‌های جاسوسی آمریکا پس از انقلاب اسلامی. 

تسخیر لانه جاسوسی: روایت دقیق از تصمیم دانشجویان پیرو خط امام برای تصرف سفارت در آبان ۱۳۵۸، به منظور جلوگیری از توطئه‌های آمریکا علیه انقلاب نوپا. کتاب به نقش سفارت در مشکلات اولیه انقلاب، بر اساس اسناد کشف‌شده، می‌پردازد. 

اسناد و مدارک: انتشار اسناد منتشرنشده از سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا، خاطرات شفاهی دانشجویان و مسئولان، و تحلیل‌های منطقی. دانشجویان پس از تسخیر، اسناد خردشده را جمع‌آوری و در ۷۰-۸۰ جلد منتشر کردند، که کتاب از این مجموعه بهره برده است. 

ابعاد بین‌المللی: شرح روابط ایران و آمریکا از زمان تسخیر تا آزادی گروگان‌ها در دی ۱۳۵۹، شامل مذاکرات و فشارهای آمریکا. 

تحلیل‌ها: کتاب با دقت در ادعاها، روایتی صادقانه ارائه می‌دهد و به جنگ روایت‌ها در عرصه جهانی اشاره دارد، جایی که دشمنان حوادث را وارونه نشان می‌دهند.  کتاب روان و راحت‌خوان است، جامع اما غیرقطور، و با تمرکز بر اسناد، از خاطرات شفاهی فراتر می‌رود.  

اهمیت کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» به عنوان مرجع در موضوع تسخیر لانه جاسوسی

«ایستگاه خیابان روزولت» به عنوان یک مرجع کلیدی، خلأ رسانه‌ای و تبلیغاتی ایران در روایت حوادث انقلاب را پر می‌کند. رهبر انقلاب در تقریظ خود بر کتاب می‌نویسد: "این، گزارشی متقن و پرفایده از یک حادثه مهم در تاریخ انقلاب یعنی تسخیر لانه جاسوسی در سال ۵۸ است. این کتاب پرکننده یکی از خلاهای رسانه ای و تبلیغاتی ما است. ما به جنگ روایت ها در پیکارهای جهانی توجه لازم را نکرده ایم و دشمنان و بدخواهان ما از غفلت ما بهره برده و بسیاری از حوادث را وارونه نشان داده اند. باید از نویسنده این کتاب و تلاش ارزشمندش قدردانی شود به خاطر اقدام هشیارانه اش در این عرصه مهم. به نظر کتاب روان و رسا و تحقیق و تحلیل های آن منطقی و صادقانه و قانع کننده است. نام انتخاب شده برای کتاب عالی است."  

انتشار اسناد جدید: برای اولین بار، اسنادی از منابع خارجی و داخلی منتشر شده که به عمق درک واقعه کمک می‌کند

این کتاب اهمیت دارد زیرا:مستندسازی بر پایه اسناد: برخلاف روایت‌های غربی که تسخیر را گروگان‌گیری می‌دانند، کتاب با اسناد نشان می‌دهد که این اقدام برای مقابله با جاسوسی و توطئه ضروری بود.  مقابله با تحریف: در سخنرانی رهبر انقلاب در ۱۲ آبان ۱۳۹۸، به تحریف تاریخ توسط آمریکا اشاره شد، و کتاب این تحریف‌ها را با شواهد رد می‌کند.  درس‌آموزی برای نسل جوان: رهبر انقلاب در ۱۲ آبان ۱۳۹۴، جوانان را به مطالعه اسناد لانه جاسوسی تشویق کرد، و این کتاب منبع دست اولی برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان به تاریخ انقلاب است. 

در مجموع، کتاب به عنوان یک ابزار در جنگ روایت‌ها، جایگاه مرجعی در مطالعات تسخیر لانه جاسوسی یافته و به انسجام تاریخی انقلاب کمک می‌کند.   کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» نه تنها یک معرفی جامع از واقعه تسخیر لانه جاسوسی ارائه می‌دهد، بلکه با رویکرد مستند و تحلیلی، به عنوان مرجعی معتبر در تاریخ معاصر ایران عمل می‌کند. این اثر با تقریظ رهبر انقلاب، اهمیت دوچندان یافته و می‌تواند منبع الهام‌بخشی برای پژوهش‌های آینده باشد. برای مطالعه بیشتر، می‌توان به نسخه چاپی یا منابع رسمی مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی مراجعه کرد.